در نظر اماميه بيع العينه در نظر اماميه چنان كه از كتاب حدائق الناضره استفاده مىشود به عقيدهء مشهور صحيح است در صورتى كه بيع اول مشروط به بيع دوم نباشد بدين معنى كه بايع با طالب عينه شرط كند كه پس از خريدن ، متاع را به وى فروشد كه اگر چنين باشد مشهور بطلان است « 1 » . در نظر اهل سنت و جماعت چنان كه از كتاب المغنى استفاده مىشود اكثر اهل علم معتقدند كه بيع العينه جايز نيست و از كتابهاى الهداية ( فقه حنفى ) و بداية المجتهد ( فقه مالكى ) نيز عدم جواز و حرمت استفاده مىشود . و در اين ميان فقط شافعى بطورى كه در كتاب الام مىنويسد آن را تجويز نموده است . دليل حرمت روايت ابن عمر است بدين تعبير : « سمعت رسول الله ( ص ) يقول : اذا تبايعتم بالعينة . . . سلط الله عليكم ذلا لا ينزعه حتى ترجعوا الى دينكم » . و نيز از عاليه بنت أنفع منقول است كه ام ولد زيد بن أرقم به عائشه گفت من به زيد بن أرقم غلامى را به هشتصد درهم فروختم و سپس آن را به ششصد درهم خريدم عائشه به وى گفت : « بئس ما شريت و بئس ما اشتريت أبلغى زيد بن ارقم أنه قد أبطل جهاده مع رسول الله ( ص ) الا أن يتوب » « 2 » . بيع غرر رك : غرر . بيع فضولى فروختن متاع و ملك ديگرى بدون استرضاى او « 3 » . بيعى كه شخص فضولى انجام مىدهد . رك : فضولى .

--> ( 1 ) . حدائق الناضره ج 5 ، ص 119 ، مكاسب شيخ انصارى ، ص 308 . ( 2 ) . المغنى ( ابن قدامه ) ج مذكور ، ص مذكور ، الهدايه شرح بداية المبتدى ج 3 ، ص 47 ، بداية المجتهد ج 2 ، ص 141 ، الام ج 3 ، ص 78 . ( 3 ) . لغت‌نامهء دهخدا چاپ تهران 1341 هجرى شمسى ج « ف » .